نخستين اثر تاريخي به زبان چكي است و از يادگارهاي ادبي بوهميا بهشمار ميرود. بيشتر مطالبش از كوسماس پراگي (دوازدهم ـ 1) و در حكم ذيل كتاب اوست. لحن آن حاكي از نفرت عميق نسبت به ژرمنهاست. دشمني ميان اسلاوها و ژرمنها، كه قرنها ادامه داشته (و هنوز هم دارد) و از ويژگيهاي بارز تاريخ اروپاست، هرگز به شدت زمان حيات موٴلف اين كتاب نبوده است. ملتپرستي شديد او باعث تأليف اين كتاب شد.
اين تاريخ مدت دو قرن از شهرت زيادي برخوردار بود، بهزودي به آلماني ترجمه شد، نخست به نثر (حدود 1320) و سپس به نظم (حدود 1330 ـ 1346).
7. انگـلستـان
لانـگتـافـت
پيتر اهل لانگتافت.1 مورخ انگليسي به شعر فرانسه (متوفا پس از سال 1307).
او منسوب به روستاي لانگتافت در ايست ريدينگ يوركشاير است و كانُن كليساي بريدلينگتن در نزديك لانگتافت بود.
تاريخ منظوم انگلستان را از زمان بروتوس تا سال 1307 به ((فرانسهٴ يوركشايري)) نوشت. بخش نخست از جفري مونماوثي (دوازدهم ـ 1) و اواسط آن از مآخذ مختلف اقتباس شده و داراي ارزش تاريخي نيست، ولي بخش آخر دربارهٴ پادشاهي ادوارد اول (لنگ دراز؛ 1272 ـ 1307) جالب است. بيشتر مطالب دربارهٴ جنگهاي اسكاتلند است و عقايد او ضداسكاتلندي است.
بخش مربوط به سالهاي 689 ـ 1307 را رابرت منينگ در سال 1338 به شعر انگليسي ترجمه كرد.
هـمينگبـورگ
والتر همينگبورگي،2 والتر گيسبورني يا گيسبورگي، كانن اوگوستيني و مورخ انگليسي. پس از سال 1313 و احتمالاً مدتي بعد از آن وفات يافت.
او در سال 1297 در سنت مري، گيسبورن (در وست ريدينگ، يوركشاير) برآمد و در سال1302معاون صومعهٴ سنتمري بود. در سال 1307 مجموعهاي از مواعظ را به صومعهٴ خودش تقديم كرد.
او تاريخ انگلستان را از زمان حملهٴ نورمانها تا سال 1346 به زبان لاتيني نوشت، ولي مسلم